नागपूर : भगवान महावीर जयंती हा केवळ उत्सव नसून आत्मचिंतन, संयम आणि शांततेचा संदेश देणारा पवित्र दिवस आहे. या दिवशी श्रद्धेने काही सकारात्मक कृती केल्यास जीवनात समाधान, मानसिक स्थैर्य आणि आनंद मिळू शकतो. जाणून घ्या, महावीर जयंतीला कोणत्या पाच गोष्टी केल्याने जीवनात सकारात्मक बदल घडू शकतो.
पहिली गोष्ट म्हणजे ‘जगा आणि जगू द्या’ या अहिंसेच्या तत्त्वाची अंमलबजावणी. या दिवशी मुक्या प्राण्यांची सेवा करणे अत्यंत पुण्याचे मानले जाते. पक्ष्यांना दाणे-पाणी देणे, जनावरांना चारा देणे किंवा मुंग्यांना पीठ घालणे यासारख्या कृतींमधून जीवदयेचा संदेश दिला जातो.
दुसरी महत्त्वाची बाब म्हणजे इंद्रिय नियंत्रण आणि सात्विक जीवनशैली. भगवान महावीरांनी संयमाला जीवनाचा आधार मानला आहे. त्यामुळे या दिवशी कांदा-लसूण विरहित सात्विक आहार घेणे, राग-तणाव टाळणे आणि शक्यतो शांत राहण्याचा प्रयत्न करणे फायदेशीर ठरते.
तिसरी कृती म्हणजे अपरिग्रहाचा स्वीकार. गरजेपेक्षा जास्त वस्तू साठवून ठेवण्याऐवजी त्या गरजूंपर्यंत पोहोचवणे हे महत्त्वाचे आहे. जुने कपडे, पुस्तके किंवा आर्थिक मदत दान केल्याने मनातील लोभ कमी होतो आणि समाधानाची भावना वाढते.
चौथी गोष्ट म्हणजे भगवान महावीरांच्या उपदेशांचे स्मरण. त्यांच्या पंचमहाव्रतांचा—सत्य, अहिंसा, अस्तेय, अपरिग्रह आणि ब्रह्मचर्य—अभ्यास करून ते जीवनात अंगीकारण्याचा संकल्प या दिवशी केला जातो. घरात दिवा लावून त्यांच्या विचारांचे चिंतन करणेही शुभ मानले जाते.
पाचवी आणि सर्वात महत्त्वाची कृती म्हणजे क्षमा आणि माफी. ‘मिच्छामी दुक्कडम’ या संकल्पनेनुसार, इतरांना माफ करणे आणि स्वतःच्या चुका मान्य करून माफी मागणे, यामुळे मन हलके होते आणि नात्यांमध्ये गोडवा निर्माण होतो.
महावीर जयंतीच्या निमित्ताने या साध्या पण प्रभावी कृती अंगीकारल्यास जीवनात शांतता, समाधान आणि सकारात्मकतेचा अनुभव घेता येऊ शकतो.