नागपूर-आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीमुळे रात्री उशीरा जेवणे अनेकांमध्ये सामान्य झाले आहे. मात्र, ही सवय आरोग्यासाठी किती धोकादायक ठरू शकते, याकडे लोक जास्त लक्ष देत नाहीत. रात्री उशीरा जेवल्यामुळे शरीराचे संतुलन बिघडण्यासोबतच ब्लड शुगर (साखर) नियंत्रित ठेवणेही कठीण होते. या सवयीमुळे साखरेची पातळी वाढू शकते आणि दीर्घकाळात ती डायबिटीजसारख्या गंभीर आजारांमध्येही परिवर्तित होऊ शकते.
रात्री उशीरा जेवल्याचा ब्लड शुगरवर काय परिणाम होतो?
आरएमएल हॉस्पिटलचे संचालक डॉ. सुभाष गिरी यांच्या मते, रात्री उशीरा जेवल्यामुळे शरीराची नैसर्गिक दिनचर्या (सर्केडियन रिदम) बिघडते. शरीराचा रात्रीचा पचनप्रक्रिया हळूवार असतो, त्यामुळे रात्री उशीरा खाल्लेले जेवण शरीरात ऊर्जेत लगेच रूपांतरित होत नाही आणि रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढते. विशेषतः गोड आणि तळलेले पदार्थ खाल्ल्यास ब्लड शुगरचा स्तर झपाट्याने वाढू शकतो. सातत्याने अशा सवयीमुळे सकाळी फास्टींग ब्लड शुगरवरही नकारात्मक परिणाम होतो.
रात्री उशीरा जेवल्यामुळे काय होते?
शरीरातील साखरेचे नियंत्रण ढासळते: शरीरातील इन्सुलिनच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होऊन ब्लड शुगर सामान्य मर्यादेपेक्षा जास्त वाढू लागते.
डायबिटीजचा धोका वाढतो: दीर्घकाळ अशी सवय टिकल्यास टाईप 2 डायबिटीज होण्याचा धोका निर्माण होतो.
नैसर्गिक झोपेची आणि पचनाची प्रक्रिया बिघडते: झोपेच्या गुणवत्तेवरही परिणाम होऊन थकवा वाढतो.
डॉक्टरांचा सल्ला: शुगर नियंत्रणासाठी काय करावे?
रात्रीचे जेवण झोपण्याआधी किमान २ ते ३ तास आधी करावे: यामुळे पचन व्यवस्थित होते आणि रक्तातील साखरेवर ताबा राहतो.
हलके आणि संतुलित जेवण घ्यावे: तळलेले, जास्त गोड किंवा तिखट पदार्थ टाळा.
रोज थोडी शारीरिक सक्रियता: थोडे चालणे किंवा हलके व्यायाम शरीरातील साखर नियंत्रित करण्यात मदत करतो.
नियमित जेवण आणि झोपेची वेळ ठराविक ठेवावी: शरीराची नैसर्गिक घड्याळ व्यवस्थित चालू राहते.
ब्लड शुगरचे नियमित तपासणी: डायबिटीजचा धोका असल्यास किंवा साखरेची समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
सामान्य लोकांनाही करावी खबरदारी-
शुगर वाढण्याची समस्या फक्त डायबिटीज रुग्णांपुरती मर्यादित नाही. संपूर्ण आरोग्यदायी लोकांमध्येही रात्री उशीरा जेवल्यामुळे भविष्यात शुगर नियंत्रणात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे वेळेवर जेवण आणि संतुलित आहार घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
दरम्यान रात्री उशीरा जेवल्यामुळे शरीरावर होणारे दुष्परिणाम गंभीर असू शकतात, विशेषतः ब्लड शुगरवर त्याचा विपरीत परिणाम होतो. शरीरासाठी तंदुरुस्ती आणि चांगली झोप यासाठी झोपण्याआधी किमान २-३ तास आधी जेवणे आवश्यक आहे. योग्य वेळेवर आणि संतुलित जेवण घेणे, नियमित शारीरिक हालचाल करणे आणि आहारावर नियंत्रण ठेवणे या सवयी अंगिकारल्यास आरोग्य सुधारू शकते आणि साखरेचे प्रमाण नियंत्रणात राहू शकते.